Co thắt tâm vị: Khi nôn ọe sau ăn là dấu hiệu từ thực quản

Thường xuyên nôn ọe sau ăn, kể cả khi đã ăn xong nhiều giờ hay trong lúc ngủ, một người bệnh nữ nghĩ mình bị viêm loét dạ dày. Kết quả thăm khám tại Phòng khám Đa khoa Hoàng Long lại cho thấy nguyên nhân chính là co thắt tâm vị. Đây là rối loạn vận động thực quản ít gặp và dễ bị nhầm với bệnh dạ dày. Cùng tìm hiểu ca bệnh và những điều cần biết về căn bệnh này.

Ca bệnh thực tế: Nôn ọe kéo dài sau ăn, tưởng viêm dạ dày hóa ra co thắt tâm vị

Nghi ngờ mình bị viêm loét dạ dày, người bệnh chủ động đến Phòng khám Đa khoa Hoàng Long. Sau khi thăm khám, bác sĩ chỉ định nội soi thực quản – dạ dày và đo áp lực thực quản để tìm nguyên nhân.

Kết quả cho thấy nguyên nhân chính không nằm ở dạ dày. Người bệnh được chẩn đoán co thắt tâm vị type 1, kèm viêm thực quản trào ngược độ A và viêm dạ dày. Bác sĩ đã hướng dẫn người bệnh điều trị bằng thuốc uống và điều chỉnh chế độ ăn để giảm các triệu chứng khó chịu.

Trường hợp này cho thấy nôn ọe kéo dài sau ăn không phải lúc nào cũng do dạ dày. Vậy co thắt tâm vị là bệnh gì, và vì sao lại dễ bị nhầm lẫn đến vậy?

Co thắt tâm vị là gì? Vì sao thức ăn bị ứ lại ở thực quản?

Thực quản là ống dẫn thức ăn từ họng xuống dạ dày. Ở cuối thực quản, ngay chỗ nối với dạ dày, có một vòng cơ gọi là tâm vị. Vòng cơ này hoạt động như một “cánh cửa”. Bình thường, khi chúng ta nuốt, thực quản co bóp nhịp nhàng để đẩy thức ăn xuống, còn “cánh cửa” tâm vị mở ra để thức ăn đi vào dạ dày.

Ở người bệnh co thắt tâm vị (Achalasia), “cánh cửa” này không mở ra như bình thường, đồng thời thực quản cũng không còn co bóp để đẩy thức ăn xuống. Thức ăn vì thế bị ứ lại trong thực quản, lâu dần trào ngược lên miệng. Đây chính là lý do người bệnh trong ca bệnh trên vẫn bị ọe dù đã ăn xong nhiều giờ.

Co thắt tâm vị là bệnh hiếm gặp, thường được phát hiện ở độ tuổi 25–60. Dựa vào kết quả đo áp lực thực quản, bác sĩ chia bệnh thành 3 thể (type 1, 2, 3), tùy theo cách thực quản còn co bóp hay không. Việc xác định đúng thể bệnh giúp bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp cho từng người.

Nguyên nhân gây co thắt tâm vị và những yếu tố liên quan

Phần lớn trường hợp co thắt tâm vị chưa rõ nguyên nhân. Bệnh xảy ra khi các dây thần kinh điều khiển “cánh cửa” tâm vị và thực quản bị tổn thương. Tổn thương này có thể liên quan đến phản ứng tự miễn (hệ miễn dịch tấn công nhầm cơ thể) hoặc nhiễm virus.

Một số bệnh lý khác ở vùng tâm vị cũng có thể gây triệu chứng tương tự, vì vậy bác sĩ cần nội soi để loại trừ trước khi chẩn đoán.

Dấu hiệu nhận biết co thắt tâm vị và điểm dễ nhầm với bệnh dạ dày

Triệu chứng co thắt tâm vị thường xuất hiện từ từ và nặng dần theo thời gian. Dấu hiệu phổ biến nhất là nuốt khó, người bệnh có cảm giác thức ăn bị mắc lại ở ngực. Điểm đặc trưng là khó nuốt cả đồ đặc lẫn đồ lỏng, kể cả nước uống.

Người bệnh cũng có thể ọe ra thức ăn chưa tiêu hóa nhiều giờ sau ăn, như trường hợp được chia sẻ ở trên. Khi nằm ngủ, thức ăn trào lên có thể gây ho, sặc về đêm. Một số người còn bị đau tức ngực, ợ nóng hoặc sụt cân.

Do các biểu hiện này khá giống viêm dạ dày hay trào ngược, nhiều người tự dùng thuốc dạ dày thời gian dài mà không đỡ, đến khi đi khám mới biết nguyên nhân thực sự.

Co thắt tâm vị có nguy hiểm không? Biến chứng nếu không điều trị

Co thắt tâm vị không gây nguy hiểm tức thì, nhưng là bệnh mạn tính, kéo dài và có xu hướng nặng dần. Thức ăn ứ đọng lâu ngày có thể làm viêm loét lớp niêm mạc bên trong thực quản. Thực quản cũng có thể bị giãn rộng dần.

Ăn uống khó khăn kéo dài khiến người bệnh dễ sụt cân, suy dinh dưỡng. Thức ăn ọe lên khi ngủ còn có thể bị hít vào phổi, gây viêm phổi. Về lâu dài, người bệnh co thắt tâm vị có nguy cơ ung thư thực quản cao hơn người bình thường. Vì vậy, chẩn đoán sớm và theo dõi định kỳ là rất quan trọng.

Phương pháp chẩn đoán co thắt tâm vị chính xác

Vì triệu chứng dễ nhầm lẫn, co thắt tâm vị cần được xác định bằng các xét nghiệm chuyên sâu. Quan trọng nhất là đo áp lực thực quản: bác sĩ đưa một ống thông nhỏ qua mũi xuống thực quản để đo lực co bóp của thực quản và độ mở của “cánh cửa” tâm vị khi nuốt. Kết quả giúp bác sĩ chẩn đoán và phân loại thể bệnh.

Nội soi thực quản – dạ dày giúp phát hiện tổn thương đi kèm như viêm thực quản, viêm dạ dày, đồng thời loại trừ các bệnh lý khác. Ở ca bệnh trên, nhờ kết hợp nội soi và đo áp lực thực quản, bác sĩ đã xác định được cả nguyên nhân chính lẫn các tổn thương đi kèm.

Khi nào cần đi khám và thăm khám co thắt tâm vị?

Người bị nuốt khó kéo dài, thường xuyên ọe thức ăn, ho sặc về đêm, sụt cân không rõ nguyên nhân, hoặc đã điều trị dạ dày mà không cải thiện, nên sớm thăm khám chuyên khoa tiêu hóa.

Tại Phòng khám Đa khoa Hoàng Long, người bệnh được bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa – Gan mật thăm khám, chỉ định nội soi và đo áp lực thực quản khi cần, từ đó được tư vấn hướng điều trị và theo dõi phù hợp. Đặt lịch khám qua hotline 1900 8904 hoặc nhắn tin Fanpage của phòng khám.

Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.